پایگاه خبری تحلیلی هما زاگرس

به گزارش خبرگزاری هما زاگرس؛فرهاد فریدنی کارشناس ایمنی راه و واکاوی تصادفات در یادداشتی باعنوان: از واکاوی تصادفات تا واکاوی سهم عوامل پنهان در تصادفات جاده‌ای

در طول ۲۴ سال فعالیت در حوزه ایمنی راه و واکاوی تصادفات، طی چهار ماه اخیر با حجمی از لاستیک‌های فرسوده و مستعمل مواجه شده‌ام که بر اثر ترکیدگی یا خرابی، در سطح سواره‌رو و شانه راه رها شده‌ که توسط ادارات راهداری جمع آوری می گردند؛ حجمی که به جرأت می‌توان گفت با مجموع مشاهدات من در حدود ۱۰ سال گذشته برابری می‌کند.
این موضوع را نمی‌توان صرفاً یک مسئله اقتصادی یا مصرفی دانست؛ بلکه باید آن را از منظر ایمنی ترافیک و نقش آن در وقوع تصادفات جاده‌ای مورد بررسی جدی قرار داد.
در بسیاری از تصادفات، به‌ویژه خروج از محور و برخوردهای رخ‌به‌رخ،سرعت غیر مجاز و ناتوانی راننده در حفظ تعادل و کنترل وسیله نقلیه نقش مهمی دارد. یکی از عوامل مؤثر در این شرایط، وضعیت نامناسب لاستیک، کاهش اصطکاک و چسبندگی لاستیک با سطح راه، افزایش مسافت ترمز و ناتوانی در حفظ پایداری خودرو، به‌خصوص در شرایط بحرانی و هنگام مانورهای ناگهانی است.
اما یک پرسش اساسی وجود دارد:
در بررسی و تعیین سهم عوامل مؤثر در تصادفات، معمولاً سهم راننده، وسیله نقلیه و وضعیت راه مورد توجه قرار می‌گیرد و در مواردی سهمی متوجه راننده یا متولی نگهداری راه، یعنی اداره راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای می‌شود.
اما سهم تورم افسارگسیخته، کاهش قدرت خرید مردم در تهیه لاستیک جدید، لاستیک‌های بی‌کیفیت، محصولات غیراستاندارد، لاستیک‌های فرسوده و تاریخ‌گذشته‌ای که برخی رانندگان ناچار به استفاده از آن‌ها هستند، کجای معادله کارشناسی تصادفات قرار می‌گیرد؟
آیا در واکاوی تصادفات، صرفاً باید به آنچه در لحظه حادثه اتفاق افتاده توجه کنیم یا باید عوامل اقتصادی، کیفیت قطعات مصرفی و شرایطی را که راننده را به استفاده از تجهیزات غیراستاندارد سوق می‌دهد نیز بررسی کنیم؟

بدون تردید، مسئولیت راننده در حفظ ایمنی وسیله نقلیه قابل انکار نیست؛ اما نادیده گرفتن عوامل زمینه‌ساز و ساختاری نیز نمی‌تواند به یک تحلیل جامع و منصفانه منجر شود.
ایمنی راه فقط آسفالت، تابلو، خط‌کشی و حفاظ نیست؛ کیفیت و سلامت لاستیکی که خودرو بر روی آن حرکت می‌کند نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از زنجیره ایمنی ترافیک است.
شاید وقت آن رسیده باشد که در کنار واکاوی علت وقوع تصادفات، سهم عوامل اقتصادی و کیفیت تجهیزات مصرفی خودروها نیز به‌صورت علمی و مستند مورد بررسی قرار گیرد.